OvhO brengt vurigste en bekendste werk van Ludwig van Beethoven

OvhO brengt vurigste en bekendste werk van Ludwig van Beethoven
27-01-2010

‘Zingende Beethoven’: bezield, bewogen en vooral dienstbaar

JanWillem de Vriend reageerde drie jaar geleden ietwat wrevelig in Trouw, nadat de term ‘provinciaals orkest’ was gevallen: Ik vraag me af of mensen uit de Randstad dit orkest wel echt kennen. Het speelniveau van dit orkest is niet doorsnee, de pretentie reikt verder dan Enschede. Een uitspraak die het orkest steeds metterdaad bevestigt. Zo staat er een prestigieus project op stapel: alle Beethovensymfonieën op cd. Vandaar waarschijnlijk dat we tegenwoordig nogal wat Beethoven horen.

Deze avond opent met het Vioolconcert, ookk bijna een symfonie. Soliste Liza Ferschtman staat er van de eerste tot de laatste noot zichtbaar ingeleefd, ja bijna devoot bij. En zo klinkt ze ook: bezield, bewogen, maar bij alle acrobatiek toch vooral dienstbaar. Frappant zijn haar warmte in het fluwelen flageoletpianissimo en een onverhoeds helder opklinkend pizzicato als een terloopse knipoog. En dan die verrukkelijke cadens: gewaagd wringende tweeklanken, Oosteuropese folklore, paukenslagen - waar komt dit meeslepende hoogstandje eigenlijk vandaan? Gauw in de pauze musicoloog Marcel Zwitser raadplegen, die vooraf de inleiding hield. En ja, Marcel heeft wel een idee: wellicht is het een cadens uit het zesde pianoconcert dat Beethoven naderhand zelf, wegens geldgebrek, uit zijn Vioolconcert smeedde.

Nog een quote van De Vriend, over de Vijfde Symfonie: ‘Beethoven worstelt, lijdt en triomfeert in dit kolkende meesterwerk.’ Mooi gezegd, al is die worsteling niet meteen hoorbaar. Het roemruchte Allegro con Brio gaat relatief snel en strengmetrisch van start. Maar komt die compacte uitvoering eerst bijna zakelijk over, verderop wordt de expressie fel, afgebeten en daarmee extra emotioneel. Hetzelfde geldt voor het tweede en derde deel: bij het Andante con Moto lijkt het eerste thema soms dicht te slibben, totdat de latere articulatie van dezelfde melodie juist extra reliÎf aanbrengt. En bij de sluipende overgang naar de Finale is het heerlijk reikhalzen naar de - inderdaad - kolkende Finale.

Bron: Stentor Zwolse Courant ed. Zwolle

Auteur: Margaretha Coornstra